УЛСЫН ЕРӨНХИЙ ПРОКУРОРЫН ГАЗРЫН ПРОКУРОР, АЖИЛТНУУД ЯВГАН АЯЛАЛ ХИЙЛЭЭ

Тус арга хэмжээнд Улсын Ерөнхий прокурорын газрын 40 гаруй прокурор, ажилтнууд идэвхитэй хамрагдсан ба цэвэр агаарт амралтын өдрийг өнгөрүүлсэндээ сэтгэл хангалуун байсан юм. Энэ үеэр прокурор, ажилтнуудын дунд хөгжөөнт тэмцээнүүдийг зохион явуулж байр эзлүүллээ.

Баруун ширээтийн оргил нь далайн төвшнөөс дээш 2004 метрт байрладаг ба  оргил хэсэг нь  тэгш хавтгай талбайтай юм.  Биднийг алхах үед битүү манантай байсан боловч бид товлосон хугацаандаа алхаж уулын орой дээр гарлаа.

Бидний замд анги хамт олон, найз, нөхөд, албан байгууллагаараа алхаж байгаагаас хархад хүмүүс эрүүл агаарт алхахыг юу юунаас чухалчилдаг болжээ.

Энэ дашрамт Богдхан уултай холбоотой сонирхолтой баримтуудыг хүргэе

Богдхан уулыг манай гаригийн хамгийн анхны дархан цаазтай уул гэж vзэх нь бий. Тvvх шастирт дурдсанаар бол 1778 онд дархалжээ. Богдхан уулыг УИХ-ын 1995 оны 26 дугаар тогтоолоор Богдхан уулын дархан цаазат газар хэмээн нэрлэж, 1996 оны тавдугаар сард ЮНЕСКО-оос Дэлхийн шим мандлын сүлжээнд оруулах шийдвэр гарч, 1997 онд гэрчилгээг олгож байжээ.Тэгэхээр 230 гаруй жил дархлан хамгаалагдсаар ирсэн байж таарах гээд байна. Богдхан уулыг Дvнжингарав гэж нэрлэх нь бий. Дvнжингарбо гэдгийг орчуулбал цагаан лавай гэсэн утгыг илэрхийлдэг аж.
1911 оны євлийн дунд сард Богд хааны зарлигаар "Шашныг тэтгэгч их Богдхайрхан уул" гэж нэрлэх болж, дараа нь хэсэг хугацаанд Чойбалсан уул хэмээн ңэрлэж байсан удаатай. Vvнээс ємнєх цаг vед ихэвчлэн Хан-Уул гэх нэрээр тэмдэглэгдсэн байдаг.

Улаанбаатар хотын сvлдээр хангарьдыг сонгож авсан нь их утга учиртай. Энэ сvлдийг бvр 1913 оноос Богд хааны зарлигаар хэрэглэж байжээ. Богд уулын эзэн савдаг Хангарьд шувуу гэнэ. Иймийн учир Богд хаан зарлиг гаргаж, Хvрээний сvлдээр баталж байсан тухай тvvхэн баримт буй.
Богдхан уул баруунаас зvvн тийш сунаж, хатан Туулаа хєвєєлєн оршино. Хамгийн єндєр оргил нь Цэцээгvн, Далайн тvвшнээс дээш 2268.0 м-ийн єндєрт єргєгдсєн. 2256 м єндєрт орших Тvшээ гvн оргил удаална. Богдхан ууланд 2000 метрээс дээш єргєгдсєн оргилууд бvхий эртний тэгшрэлийн гадарга голлодог гэсэн эрдэмтдийн дvгнэлт байх юм билээ. Тухайлбал, Тvшээ гvн (2200 м), Их бага Тэнгэрийн нуруу (2094 м), Зvvн Ширээт (2150 м), Баруун Ширээт (2004 м) бєгєєд уулын оргилууд нь ерєнхийдєє тэгш хавтгай ба зарим нэг нь бємбєгєр хэлбэртэй.
Уулын ам бvрээс булаг шанд ундарч, амьтай бvхний диваажин болсон энэ хангай Монгол орны ойн тархалтын хамгийн урд зааг хормой болдгоороо онцлогтой.
Богд уулын эргэн тойрны 20 амаас эх авдаг жижиг голуудаас 36.2 км урт Тvргэн, 33.4 км урт баруун, зvvн Зуунмодын гол, 23.1 км урт Чулуут, 32.6 км урт Хvрхрээ зэрэг гол бий. Vvнээс гадна 32 булагтайг тодотгох хэрэгтэй байх.
Дархан цаазат ууланд 587 зvйлийн ургамал ургадгаас гадна 54 зvйлийн хєхтєн амьтан бvртгэгдсэн байна. Харин эдгээрээс хvрэн баавгай, хандгай, нохой зээх, сохор номин зэрэг дєрвєн зvйлийн амьтан эндээс дайжсан бол янгир, усны булаг шинээр амьдрах болжээ. Янгирыг энд нутагшуулж эхлээд удаагvй байгаа.
Уулын эргэн тойронд 40 гаруй ам, Монголын тvvхийн єдий тєдий дурсгалууд бий. Богдхан уулын Их, Бага Тэнгэрийн ам vзэсгэлэнт байгаль, содон тєрхєєрєє бусдаас ялгарна. Энэ хоёр амыг бvр XI-XII зууны vед Монголын Хэрэйд аймгийнхан тахиж байсан гэдэг. Хэрэйдийн ВанханТоорил тэнгэр шvтлэгтэй байснаас энэ хоёр амыг их, бага Тэнгэр хэмээн нэрлэсэн гэх нэлээд баталгаатай дvгнэлт байдаг. Их Тэнгэрийн амны зvvн уулын хадан дээрх "Мєнх тэнгэрийн хvчин дор суу билгийн ивээлд..." гэсэн бичлэг нь Ван ханы vеийн бєєгийн мєргєлтэй холбоотой гэх таамаглал бий.
Богдхан уул бvр эртнээс нааш тєрийн тахилгатай байжээ. Социализмын vед энэ уламжлал 70 шахам жил тасалдсан ч эргvvлэн сэргээгээд байгаа. Тvvхийн улбааг хєєвєл Тэнгэрийг тэтгэсний 43 онд Богдхан уулын хоёр ноён оргилд Тvшээ гvн, Цэцээ гvн цол олгож, жилд 50 лангийн цалинтай болгон хавар намарт тахиж байхаар тогтжээ. 1780 оны Ханхайрхан уулы н чуулганы нэгэн бичигт "Хан уулын тахилгад 9 цагаан адуу, цагаан тэмээ гэхчилэн 91 цагааны бэлэг хvргvvлэх" тухай дурдсан байдаг бєгєєд чухам энэ vеэс л Хан уулын "єндгєн цагаан сvрэг" гэж бий болсон хэмээн тvvхчид уздэг. Богд уулын сvрэг гэж цагаан, хонгор зvсмийн 2000 гаруй адуу байсан нь зуу хvрэхгvй жилийн тэртээх. Хавар, намрын тахилгыг монгол, манж нар ээлжлэн тахидаг байжээ. Энэ талаар Ц.Дамдинсvрэн гуай "Нэг манж амбан хавар Богд уулыг тахихаар явахын урд єдєр их цасан шуурга тавьж сvйд болсонд амбан уурлаж "Зарлигаар тайж байгаа болохоос биш би санаагаараа тахих гэсэнгvй. Чи яаж байгаа юм" хэмээн Богд уулыг хорин ташуур занчиж, дєнгє зvvж шийтгэж байна хэмээн модон дєнгє овоон дээр нь тавьжээ. Намар нь олон адуугаар торгож, нэгийг нь ч vлдээлгvй урагш туужээ. Богд уулыг ийн торгож байна хэмээн монголчуудаас адуу мал завшиж байсан нь энэ аж.
Ийн Богдхан уул маань тvvхэндээ манж амбанаар ташуурдуулж, адуу малаар торгуулж vзсэн тvvхтэй. Харин тэр цагаас хойш Манжийн ноёрхол удсангvй.
Улаанбаатарчууд тєдийгvй, монгол тvмний бахархал болсон Богдхан уулын ан амьтан, жимс ургамал, ой мод ховордож байна гэх харуусал байдаг.